
19
2008
Met verhaal
In het Londen waarin Adele Laurie Blue Adkins opgroeit, is muziek niet iets abstracts. Het zit in de huizen, op straat, op de radio. Ze wordt in 1988 geboren in Tottenham en groeit vooral op bij haar moeder Penny, die jong moeder wordt. Haar vader is een groot deel van haar jeugd afwezig. Veel later zal Adele vertellen hoe die afwezigheid doorwerkte in de manier waarop ze zelf naar liefde en relaties keek. Niet als een eenvoudige verklaring voor al haar liedjes, maar als een van de draden die, wanneer je haar albums achter elkaar beluistert, steeds duidelijker zichtbaar wordt.
Op de BRIT School leert ze haar natuurlijke liefde voor soul en oude stemmen omzetten in een eigen muzikale taal. 19 uit 2008 klinkt daardoor achteraf als een eerste dagboek. Liefde is er nog iets wat je probeert te begrijpen terwijl je er middenin zit. Ze schrijft over verlangen, teleurstelling en haar omgeving zonder de afstand van iemand die jaren later terugkijkt. Precies daarom past die albumtitel zo goed: Adele zal haar platen blijven noemen naar haar leeftijd, alsof ze telkens een foto maakt van wie ze op dat moment is.
Bij 21 wordt die foto een stuk donkerder. Het album ontstaat rond het einde van een serieuze relatie en laat bijna de hele emotionele beweging van zo'n breuk horen: boosheid, gemis, trots, verlangen en uiteindelijk iets wat op berusting begint te lijken. "Rolling in the Deep" bijt van zich af, terwijl "Someone Like You" juist laat horen wat er gebeurt wanneer de boosheid is verdwenen en de herinnering overblijft. Dat maakt 21 interessanter dan alleen een verzameling liedjes over liefdesverdriet. Je hoort iemand proberen te begrijpen waarom liefde tegelijk houvast en onzekerheid kan betekenen.
Daarna verandert haar leven ingrijpend. In 2012 wordt haar zoon Angelo geboren. Met Simon Konecki vindt ze een rustiger gezinsleven en het moederschap verschuift haar blik. Adele heeft later zelf verteld dat ze tijdens 25 veel bewuster in het leven stond omdat ze een jonge moeder was. Daarmee krijgt ook "Hello" een interessante extra laag. Het klinkt als een lied over afstand en terugkijken, maar 25 als geheel gaat breder over tijd: over ouder worden, mensen kwijtraken, terugdenken aan wie je ooit was en ontdekken dat je niet meer naar die versie van jezelf terug kunt.
En dan komt 30. Misschien is dat de plaat waarop al die eerdere Adeles elkaar ontmoeten: het meisje dat opgroeide met een afwezige vader, de jonge vrouw die haar liefdesverdriet van zich af schreef en de moeder die ineens beseft dat haar eigen keuzes gevolgen hebben voor een kind. Haar huwelijk met Simon Konecki loopt stuk, maar Adele heeft nadrukkelijk verteld dat er geen grote slechterik in dat verhaal was. Ze wilde niet blijven in een leven dat voor haar niet meer klopte. Tegelijk worstelde ze met wat die beslissing voor Angelo betekende.
Daarom is "My Little Love" misschien wel een sleutel tot haar hele oeuvre. In het nummer zijn gesprekken met Angelo verwerkt, opgenomen in een periode waarin hij vragen stelde over de scheiding waarop zijn moeder zelf geen gemakkelijk antwoord had. Adele vertelde dat 30 deels bedoeld was om hem later te laten begrijpen wie zijn moeder in die periode was en waarom ze bepaalde keuzes maakte. Maar uiteindelijk gaat 30 ook over de moeizame relatie die ze met zichzelf had. Dat maakt de plaat wezenlijk anders dan het klassieke verhaal van de zangeres die haar ex nog één keer de waarheid vertelt. De blik gaat hier steeds vaker naar binnen.
Dat werpt ook een ander licht op haar vader. Kort voor zijn overlijden in 2021 vonden vader en dochter een vorm van verzoening. Adele vertelde later dat ze hem haar nieuwe album nog heeft laten horen. Het is moeilijk om dat helemaal los te zien van 30, een plaat waarop ze minder lijkt af te rekenen met anderen dan met haar eigen verleden. Waar de jonge Adele op 21 vooral vraagt wat een ander haar heeft aangedaan, lijkt de volwassen Adele steeds vaker te vragen: wat doe ik zelf met alles wat mij is overkomen?
En misschien is dát wel de mooiste manier om haar vier albums te beluisteren. Niet als vier succesvolle hoofdstukken uit een carrière, maar als vier leeftijden van dezelfde vrouw. 19 zoekt, 21 verliest, 25 kijkt terug en 30 probeert te begrijpen. De stem wordt ouder, het perspectief verandert, maar één ding blijft: Adele maakt van iets heel persoonlijks geen roddel, maar een lied waarin we ongemerkt onze eigen geschiedenis herkennen.
Annelies & Erwin

AchterkantVoorkant
De speler komt van Spotify en start zodra je de koekjes van Spotify goedvindt.
Wil je een betere luisterervaring en heb je een Spotify-account? Log dan in deze browser in op open.spotify.com, of open de muziek in de Spotify-app. Anders hoor je alleen fragmenten van 30 seconden.
Op iPad en iPhone speelt deze speler alleen fragmenten van 30 seconden, ook als je bent ingelogd: Safari blokkeert de Spotify-login in spelers op andere websites. Hele nummers? Zet in Instellingen > Apps > Safari "Voorkom volgen tussen websites" uit en log in Safari in op open.spotify.com. Of tik op "Open in Spotify" en luister in de app.
In Safari op de Mac speelt deze speler meestal alleen fragmenten van 30 seconden: Safari blokkeert de Spotify-login in spelers op andere websites. Hele nummers? Zet in Safari > Instellingen > Privacy "Voorkom volgen tussen websites" uit en log in op open.spotify.com. Of kies "Open in Spotify".
In Firefox speelt deze speler alleen fragmenten van 30 seconden, ook als je bent ingelogd: Firefox houdt de Spotify-login per website apart. Hele nummers? Klik op het schildje links in de adresbalk, zet "Verbeterde bescherming tegen volgen" uit voor deze site en log in Firefox in op open.spotify.com.
Heb je een Spotify-account? Log dan in Edge in op open.spotify.com, dan hoor je hele nummers in plaats van fragmenten van 30 seconden. Nog steeds fragmenten? Zet in Edge de Volgpreventie op "Gebalanceerd".

Beat Tape 1
Tom Misch · 2014
Met verhaal 
Rock Dust Light Star
Jamiroquai · 2010

7
Sault · 2020

When Everything Is Better, I'll Let You Know
Pip Millett · 2022
Kom binnen. Het huis zelf houdt niets van je bij: wat je in Mijn route bewaart, blijft in je eigen browser. Alleen de muziek in de luisterkamers en Kissa bars komt van Spotify, en Spotify laat cookies achter zodra de speler opstart.
Van gedachten veranderd? Onderaan de pagina staan Koekjes.