Randy Newman – (1978) 12 Songs
Randy Newman’s scherpe spiegel van Amerika
Sommige platen worden niet gemaakt om te behagen, maar om te observeren en te ontleden. 12 Songs van Randy Newman uit 1970 is zo’n album. Het was zijn tweede plaat, kort na zijn debuut Randy Newman (Creates Something New Under the Sun), en het markeerde een beslissend keerpunt. Waar die eerste plaat nog rijk was aan orkestrale arrangementen, koos Newman ditmaal voor een soberder geluid. Met een losse groep sessiemuzikanten, onder wie Ry Cooder, maakte hij een album dat dichter bij rock, folk en country staat. De eenvoud geeft de muziek een aardse, directe toon die perfect aansluit bij de scherpte van zijn teksten.
Juist in die teksten laat Newman zien waar zijn ware kracht ligt. Hij schetst kleine portretten van mensen die worstelen met hypocrisie, kleinzieligheid of tragikomische verlangens. Hij zingt niet als een traditionele crooner, maar eerder als een chroniqueur die zijn verhalen met ironie en compassie vertelt. Zijn stem klinkt hees, soms spottend, dan weer melancholiek, en versterkt de dubbelzinnigheid van zijn personages. Het resultaat is confronterend én herkenbaar: een spiegel van de samenleving die ongemakkelijk kan zijn, maar ook ontwapenend eerlijk.
Bij de verschijning van 12 Songs werd Newman door critici meteen gezien als een buitenbeentje. Zijn ironische stijl maakte het album niet voor iedereen toegankelijk, maar wie zich openstelde, ontdekte een ongewoon scherpzinnig en tijdloos werk. In plaats van grote protestliederen koos Newman voor subtiele observaties die vaak harder binnenkomen dan een uitgesproken pamflet.
Vandaag wordt 12 Songs beschouwd als een sleutelwerk in zijn oeuvre en een klassieker van de singer-songwritertraditie. Het is geen muziek om gedachteloos te draaien, maar een album dat uitnodigt tot luisteren en
Klik hieronder voor de volledige recensie, waarin je het album ook direct kunt beluisteren tijdens het lezen.
| luister naar dit album |
